Cukrzyca u dzieci w wieku 6-7 lat
Dzieci w tym wieku powinny rozumieć, że mają cukrzycę, że ich organizm potrzebuje insuliny, jak działa insulina, że dzięki insulinie i regularnej diecie czują się dobrze i osiągają prawidłowe poziomy cukru we krwi.
Kilka słów o dzieciach z tej grupy wiekowej:
- dzieci umieją liczyć do 10 oraz znają kilka liter. Wiele z nich nie ma poczucia czasu oraz nie wie jak się go określa. Dzieci te nie znają wszystkich kolorów,
- są ciekawe, bardzo aktywne, zadają mnóstwo pytań. Niektóre z nich są gotowe do nauki, natomiast inne wolą raczej się bawić. Dziewczynki są z reguły bardziej dojrzałe niż chłopcy,
- za całą opiekę nad dzieckiem z cukrzycą odpowiedzialni są rodzice, jeśli dzieci są chętne i aktywne należy włączyć je w proces leczenia i uczyć samokontroli.
Młodszy wiek szkolny 7-12
- w wieku szkolnym dziecko nastawione jest na zdobycie umiejętności, wiedzy i uzyskanie pewnej niezależności, relacja z rodzicami staje się bardziej partnerska, nie jest oparta jedynie na nakazach i zakazach ze stony rodziców. Dziecko zaczyna dyskutować z rodzicami i wyrażać swoje zdanie
- między 5 a 9 r. życia dziecko potrafi odróżnić działania nieumyślne od umyślnych, pojawiają się początki myślenia abstrakcyjnego. Dziecko potrafi w oderwaniu od konkretnych przedmiotów zrozumieć relacje między nimi,
- motywy i uczucia dziecka mogą się różnić od jego zachowania,
- potrafi przypisać sobie pewne kategorie (np. jestem dzieckiem z cukrzycą), porównuje się z innymi dziećmi w swoich zdolnościach i umiejętnościach
- szuka przyjaciół w osobach tej samej płci, ważne jest w tym okresie znaczenie grupy jako środowiska,
- dzieci bawiąc się wybierają gry z regułami (mogą to być zabawy, w których reguły tworzą same dzieci lub gry z regułami takie jak np. siatkówka).
W tym okresie dziecko może w nasilony sposób odczuwać swoją inność w stosunku do rówieśników. Może także buntować się i nie akceptować cukrzycy, co często wpływa na pogorszenie się wyrównania choroby. Dobrze jeśli dziecko ma kontakt z rówieśnikami z cukrzycą, z którymi może porozmawiać o swojej chorobie. Taki kontakt można uzyskać odwiedzając Poradnię Diabetologiczną lub Koła Dzieci z Cukrzycą. Należy starać się zachęcać dziecko do dalszej samodzielności i wspierać we wszystkich działaniach.
Wiedza o cukrzycy
Dzieci powinny umieć wyjaśnić, że:
- mają cukrzycę,
- ich organizm potrzebuje insuliny, która musi być wstrzyknięta w udo lub brzuch,
- jeśli będą otrzymywały insulinę i odżywiały się regularnie, ich poziom cukru we krwi będzie prawidłowy, a dzięki temu będą mogły żyć normalnie, tak samo jak inne dzieci.
Dzieci powinny wiedzieć, że:
- cukrzyca będzie towarzyszyła im do końca życia,
- to nie ich, ani kogokolwiek wina, że mają cukrzycę,
- cukrzyca nie jest chorobą zakaźną,
- insulina jest im niezbędna do życia pl.wikipedia.org.
Zasady postępowania
Pożywienie:
Dziecko powinno wiedzieć, kiedy powinno zjeść będąc w szkole lub w świetlicy. Czas posiłku może wypadać np. podczas przerw w nauce lub zgodnie z sygnałami jakie wydaje odpowiednio zaprogramowany zegarek dziecka. Jeśli dziecko jest częstowane słodyczami, powinno być w stanie wyjaśnić, że ma cukrzycę; może ono zjeść niewielką ilość słodyczy, a resztę zabrać do domu.
Insulina:
Za wstrzyknięcia insuliny odpowiedzialni są rodzice. Dzieci mogą pomóc np. w znalezieniu zestawu do wstrzyknięć, przygotowaniu go do użycia czy wskazać miejsce wkłucia. Dzieci w tym wieku mogą wstrzykiwać sobie insulinę, ale tylko wtedy, gdy same tego chcą i zawsze pod kontrolą dorosłego.
Wysiłek fizyczny:
Jeśli dziecko bierze udział w zajęciach sportowych, obowiązkiem rodzica jest zapewnienie mu dodatkowej porcji posiłku lub zmiana dawki insuliny. Byłoby dobrze, gdyby dziecko potrafiło własnymi słowami wyjaśnić zależności między jedzeniem, insuliną a wysiłkiem fizycznym.
Cukier we krwi
Pomiary:
Dziecko może pomóc w kontrolowaniu poziomu glukozy we krwi, ale tylko pod kontrolą osoby dorosłej. Dzieci powinny wiedzieć, że badanie poziomu cukru (glukozy) we krwi jest podstawowym badaniem w cukrzycy.
Hipoglikemia = obniżony poziom cukru we krwi:
Dzieci powinny wiedzieć, że jeśli zaczynają się pocić lub trząść (np. ręce lub nogi), albo jeśli czują się „dziwnie” i boli je głowa, brzuch lub gorzej widzą muszą o tym natychmiast powiedzieć dorosłym.
Dziecko, które przebyło epizod hipoglikemii powinno potrafić opisać swoje objawy. Dzieci powinny wiedzieć, że w przypadku obniżenia poziomu cukru we krwi powinny zjeść kilka kostek cukru lub wypić szklankę soku owocowego.